niedziela, 23 kwietnia 2017

Wystartowała „SOWA” (Spróbuj Obserwuj Wnioskuj Analizuj)


Dnia 21 kwietnia b.r. w ramach Dnia Eksperymentów nastąpiło w naszej szkole (SP1 Ostróda) uroczyste otwarcie „SOWY" – czyli nowej, szkolnej stacji eksperymentalnej, której nazwa jest akronimem słów: Spróbuj Obserwuj Wnioskuj Analizuj.

Pomysł jej stworzenia zrodził się pod koniec listopada ubiegłego roku, kiedy uczestniczyłam w V Forum Klubów Młodego Odkrywcy organizowanym przez Centrum Nauki Kopernik w Warszawie. Po powrocie i uzyskaniu aprobaty oraz zgody dyrekcji, zaczęłam pozyskiwać chętne dzieci oraz ich rodziny do tworzenia stanowisk eksperymentalnych.

Ideą całego zamysłu jest stworzenie uczniom warunków do eksperymentalnego i bezpośredniego poznawania tajników przyrody. Dzięki otwartości oraz zaangażowaniu rodziców, dziadków, wujków powstało już trzynaście stanowisk, w ramach których dzieci mogą trenować umysł podczas układania drewnianych puzzli, kostek, brył o ciekawej i niełatwej konstrukcji. Obserwują „dziurę” w wodzie , budują most i łuk bez użycia kleju czy zaprawy, gdyż elementy klinują się nawzajem, poznają siłę sugestii oraz iluzję aksamitnych dłoni, bawią się powietrzną armatką. Poznają także teorię naczyń połączonych, analizują ruch kół zależnie od rozłożenia ciężarków, czy układają wieżę Hanoi. Widać było, jak wielką frajdę sprawia to uczniom, jak bardzo angażują się szukając pomysłu na rozwiązanie zadania, czy wyjaśnienia działania danego stanowiska. Co ciekawe, dotyczy to wszystkich, nawet tych, których z pozoru trudno czymkolwiek zainteresować.

Agnieszka Nakonieczna





czwartek, 20 kwietnia 2017

Malowanie roślinami - fotorelacja



Zespół Szkolno-Przedszkolny w Butrynach na zajęciach w szklarni w ramach UMO. Rośliny są pełne kolorów, tylko trzeba je wydobyć i zrobić z nich użytek. Nauka i zabawa, wielki bałagan ,ale było warto zobaczyć efekt końcowy.

Teresa Jagielska










środa, 19 kwietnia 2017

Kolejny cykl zajęć



19  kwietnia 2017 Szkoła Podstawowa w Butrynach (10.00-12.15)
20 kwietnia  2017 Gimnazjum w Stawigudzie (11.30-13,45)
24 kwietnia 2017 (SP nr 2 i SP nr 6 w Szczytnie) (godz. 9.00-11.15)
27 kwietnia 2017 Lamkowo (Szkoła Podstawowa i Gimnazjum) (9.00-10.30)

Pyłki kwiatowe i zarodniki grzybów jako miarki do mierzenia obiektów mikroskopowych

Tytuł: Pyłki kwiatowe i zarodniki grzybów jako miarki do mierzenia obiektów mikroskopowych

Autor/wykonawca: dr Dariusz Michalczyk

Przewidywana jest możliwość udostępnienia scenariusza zajęć w ramach Klubów Młodego Odkrywcy (do wykorzystania przez nauczycieli i innych opiekunów).

Umiejscowienie w cyklu naukowym : obserwacje, wyciąganie wniosków,

Zalecany wiek uczestników:  starsze klasy szkoły podstawowej, gimnazjum

Typ (forma) zajęć zajęcia laboratoryjne (mała grupa),

Wprowadzenie
Prosty mikroskop optyczny, który w rękach pionierów nowoczesnej biologii, jak Robert Hook czy Antoni van Leeuwenhoek, był drogocennym narzędziem badawczym, dziś stał się dość łatwo dostępną zabawką. Mimo wszystko do dziś możemy się uczyć od dawnych mistrzów takich cech jak spostrzegawczość, dociekliwość, staranność, a także dążenie do stosowania obiektywnych pomiarów w obserwacjach przyrodniczych. Pod względem tego ostatniego kryterium mamy dziś znacznie ułatwione życie. Leeuwenhoek wielkość obserwowanych pod mikroskopem obiektów porównywał do wielkości oka wszy. Miarka to niezbyt łatwa dziś do zdobycia, ale przeszukując Internet łatwo się przekonać, że przyroda wytwarza mnóstwo obiektów mikroskopijnych, stosunkowo trwałych i jednorodnych pod względem wielkości, idealnych do roli „przyrządów” pomiarowych. Ich przykładami mogą być zarodniki grzybów i pyłki niektórych roślin. W ramach tych zajęć spróbujemy więc korzystając z mikroskopu badawczego określić wielkość tych obiektów, a następnie posługując się zwykłymi mikroskopami szkolnymi użyć tych wzorców wielkości do mierzenia innych komórek i innych obiektów mikroskopowych. Przy okazji, sprawdzimy jak łatwo można obserwować niektóre tkanki przy wykorzystaniu kolodium (roztworu nitrocelulozy) i barwienia komórek… atramentem. 

Czy zaleca się uczniom wcześniejsze zapoznanie z tematem?
Wszelkie informacje o budowie i rozmiarach komórek, a także o historii obserwacji mikroskopowych; www.google.pl słowo kluczowe: komórka; zakres poszukiwań - grafika


Zakładane efekty:  uczeń wie że organizmy mają budowę komkową, uczeń potrafi wyobrazić sobie kształty różnych komórek i stosunki ich wielkości, uczeń ćwiczy (trenuje) przygotowanie prostych preparatów mikroskopowych.

Potrzebne materiały i pomoce dydaktyczne szkiełka mikroskopowe, kolodium, atrament, owocniki pieczarki, różne rośliny, atrament

Przebieg zajęć 
Obserwowanie pod mikroskopem pyłków kwiatowych (nawłoci) i zarodników grzybów (pieczarki, czernidłaka? purchawicy?). Określanie wielkości tych obiektów przy pomocy mikroskopu badawczego z odpowiednim oprogramowaniem, a następnie użycie tych „standardów wielkości” do porównawczej oceny innych obiektów mikroskopowych, obserwowanych w prostych mikroskopach szkolnych

Planowana forma sprawozdania z wykonania eksperymentu (obserwacji):  rysunki, fotografie.

W razie wyraźnej potrzeby autor/wykonawca będzie mógł udzielić konsultacji po zajęciach w ramach Klubu Młodego Odkrywcy (internetowo) lub formie Żywej Biblioteki (konsultacje bezpośrednie lub internetowe)?

Polecana literatura do tematu

  • Paweł de Kruif „Łowcy mikrobów” PZWL Warszawa, 1956 (może być w niektórych bibliotekach szkolnych). 
  • Wszelkie strony i publikacje poświęcone postaci Antoniego van Leeuwenhoeka. 


Co dalej? (zadania po zajęciach) 
Zainteresowani uczniowie mogliby spróbować ściągnąć z Internetu możliwie efektowne fotografie możliwie różnorodnych komórek, a następnie w odpowiednim programie graficznym doprowadzić je wszystkie do wspólnej skali i zestawić w jeden efektowny plakat (łącząc ewentualnie z rysunkami czy fotografiami z naszych zajęć).

Co kryje powierzchnia liści

Tytuł: Co kryje powierzchnia liści
Autor/wykonawca: dr Ewa Sucharzewska

Czy przewidywana jest możliwość udostępnienia scenariusza zajęć w ramach Klubów Młodego Odkrywcy - Tak,

Umiejscowienie w cyklu naukowym: hipotezy i planowanie badań, eksperymenty i obserwacje, wyciąganie wniosków, pisanie sprawozdania, przedstawianie wyników na szkolnej konferencji naukowej

Zalecany wiek uczestników:  młodsze klasy szkoły podstawowej, starsze klasy szkoły podstawowej, gimnazjum

Typ (forma) zajęć zajęcia laboratoryjne (sala 303 Katedra Mykologii)

Wprowadzenie
Zajęcia będą dotyczyły mikroskopijnych grzybów, bytujących na powierzchni roślin oraz powodujących choroby roślin. Młodzież wykona proste doświadczenie, z zastosowaniem barwników przyżyciowych, w celu wykrycia zarodników grzybów na powierzchni roślin rosnących w różnych środowiskach (pokój, park itp.); zapozna się z objawami chorobowymi i różnorodnymi utworami grzybów. Pozna pospolite gatunki grzybów, mające szczególne znaczenie dla zdrowia człowieka (alergie).

Cele (zajęć) 
Zapoznanie młodzieży szkolnej z różnorodnością morfologiczną grzybów, różnymi formami życia (saprotrofizm, pasożytnictwo) oraz skutkami obecności grzybów w różnych środowiskach. Zakładane efekty
Wiedza: Uczestnik warsztatów charakteryzuje grzyby jako organizmy bytujące na powierzchni roślin oraz jako głównych sprawców chorób roślin. Wymienia symptomy chorobowe powodowane przez grzyby. Definiuje powierzchnię roślin jako odpowiednie środowisko do rozwoju mikroorganizmów. Wymienia zagrożenia ze strony grzybów: alergie, mykozy.
Umiejętności: doskonalenie techniki wykonywania preparatów biologicznych, doskonalenie techniki mikroskopowej, zakładanie doświadczenia biologicznego; rysunek biologiczny
 Postawy: postępuje zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy z materiałem mykologicznym

Potrzebne materiały i pomoce dydaktyczne Świeże liście, liście ze zmianami chorobowymi (materiał zasuszony), mikroskopy stereoskopowe i świetlne, zestaw do mikroskopowania, igły, pincety, barwnik: błękit metylowy

Przebieg zajęć

1. Wprowadzenie
2. Obserwacje liści w celu rozpoznania symptomów chorobowych
3. Obserwacje w mikroskopie stereoskopowym powierzchni liści ze zmianami chorobowymi w poszukiwaniu mikroorganizmów
4. Preparaty mikroskopowe ze zmian chorobowych
5. Obserwacja mikroskopowa- strzępki i zarodniki grzybów ( różnorodność morfologiczna grzybów)
6. Preparaty odciskowe na świeżych liściach, barwienie błękitem metylowym.
 7. Wypełnianie kart pracy, rysunki
8. Podsumowanie i wnioski

Autor/wykonawca będzie mógł udzielić konsultacji po zajęciach w ramach Klubu Młodego Odkrywcy (internetowo) lub formie Żywej Biblioteki.

Co dalej? (zadania po zajęciach)
Samodzielne obserwacje roślin, zbiór materiału i obserwacja.

Malowanie roślinami

Tytuł: Malowanie roślinami 
Autor/wykonawca: mgr inż. Teresa Jagielska, dr inż. Sylwia Okorska

Umiejscowienie w cyklu naukowym: eksperymenty i obserwacje, wyciąganie wniosków, pisanie sprawozdania,

Zalecany wiek uczestników starsze klasy szkoły podstawowej, gimnazjum

Typ (forma) zajęć zajęcia laboratoryjne (mała grupa),

Wprowadzenie 
Wiele ważnych funkcji dla życia roślin pełnią barwniki roślinne. Dzięki ich swoistym właściwościom, m.in. barwie, czy aktywności biologicznej, znajdują szerokie zastosowanie w przemyśle spożywczym, odzieżowym, w lecznictwie. To ich struktura chemiczna, bardzo różnorodna, decyduje o barwie związku, zielonej, żółtej, pomarańczowej, czerwonej, fioletowej, niebieskiej, czy brunatnej. Tą niejednolitą pod względem budowy chemicznej grupę związków tworzą zielone chlorofile, karotenoidy o zabarwieniu żółtym, pomarańczowym, czerwonym, fioletowym, betalainy, od barwy czerwonej po fioletową , czy o barwie żółto-pomarańczowej oraz flawonoidy. Możemy ich użyć do sporządzenia naturalnych, ekologicznych farb oraz zmieniać kolory wykorzystując wiedzę o ich właściwościach. Otrzymane barwniki posłużą do wykonania obrazów oraz do stworzenia wzorników palety barw.

Cele zajęć 
Wzbogacenie wiedzy o roślinach, doskonalenie zdolności manualnych, pobudzenie wyobraźni i myślenia twórczego, nawiązanie pozytywnych relacji podczas wspólnej pracy i zabawy Zakładane efekty W zakresie wiedzy, umiejętności i postaw (w odniesieniu do myślenia naukowego i budowania kapitału naukowego). Uczeń wie jakie grupy barwników roślinnych znajdują się w poszczególnych organach roślin i jaką pełnią rolę, jak można wykorzystać ich właściwości, jaki jest podział barwników, uczeń potrafi własnoręcznie sporządzić barwniki do malowania z roślin i użyć je do tworzenia obrazu, uczeń ćwiczy (trenuje)technikę ekstrakcji, wyobraźnię, zdolności manualne. 

Potrzebne materiały i pomoce dydaktyczne 
Materiały biurowe, pędzle, kuwety, przyprawy, materiał roślinny, ręczniki papierowe, folia, inne Przebieg zajęć Zajęcia obejmują trzy godziny lekcyjne, odbędą się w szklarni Wydziału Biologii i Biotechnologii, ul.Heweliusza 22

Plan zajęć: 
-teoretyczne wprowadzenie (podział barwników roślinnych, rola w roślinie, wykorzystanie przez człowieka)
-ekstrakcja barwników z różnych materiałów roślinnych
-rozpuszczenie przypraw w wodzie
-tworzenie nowych barw przez łączenie ekstraktów lub zmianę odczynu środowiska
-tworzenie obrazów przy pomocy sporządzonych farb (na papierze umieszczonym na sztalugach) -wykonanie wzorników z otrzymanej palety barw

Polecana literatura do tematu do samodzielnego zgłębiania przez uczniów lub nauczycieli, jako opiekunów klasy:






W laboratorium mikrobiologicznym


W ramach zajęć Warmińsko-Mazurskeigo Uniwersytetu Młodego Odkrywcy, uczniowie klasy V Szkoły Podstawowej w Lamkowie, pracowali w laboratorium mikrobiologicznym. Oglądali pod mikroskopem drobnoustroje żyjące w ich organizmach, uczyli się przygotowywania i barwienia preparatów. Wszyscy byli baaardzo zadowoleni. Bardzo dziękujemy prof. Świąteckiemu za wspaniałe zajęcia.

Stowarzyszenie Na Rzecz Edukacji Dzieci i Rozwoju Obszarów Wiejskich WROTA