Autor/wykonawca: mgr inż. Teresa Jagielska, dr inż. Sylwia Okorska
Umiejscowienie w cyklu naukowym: eksperymenty i obserwacje, wyciąganie wniosków, pisanie sprawozdania,
Zalecany wiek uczestników starsze klasy szkoły podstawowej, gimnazjum
Typ (forma) zajęć zajęcia laboratoryjne (mała grupa),
Wprowadzenie
Wiele ważnych funkcji dla życia roślin pełnią barwniki roślinne. Dzięki ich swoistym właściwościom, m.in. barwie, czy aktywności biologicznej, znajdują szerokie zastosowanie w przemyśle spożywczym, odzieżowym, w lecznictwie. To ich struktura chemiczna, bardzo różnorodna, decyduje o barwie związku, zielonej, żółtej, pomarańczowej, czerwonej, fioletowej, niebieskiej, czy brunatnej. Tą niejednolitą pod względem budowy chemicznej grupę związków tworzą zielone chlorofile, karotenoidy o zabarwieniu żółtym, pomarańczowym, czerwonym, fioletowym, betalainy, od barwy czerwonej po fioletową , czy o barwie żółto-pomarańczowej oraz flawonoidy. Możemy ich użyć do sporządzenia naturalnych, ekologicznych farb oraz zmieniać kolory wykorzystując wiedzę o ich właściwościach. Otrzymane barwniki posłużą do wykonania obrazów oraz do stworzenia wzorników palety barw.
Cele zajęć
Wzbogacenie wiedzy o roślinach, doskonalenie zdolności manualnych, pobudzenie wyobraźni i myślenia twórczego, nawiązanie pozytywnych relacji podczas wspólnej pracy i zabawy Zakładane efekty W zakresie wiedzy, umiejętności i postaw (w odniesieniu do myślenia naukowego i budowania kapitału naukowego). Uczeń wie jakie grupy barwników roślinnych znajdują się w poszczególnych organach roślin i jaką pełnią rolę, jak można wykorzystać ich właściwości, jaki jest podział barwników, uczeń potrafi własnoręcznie sporządzić barwniki do malowania z roślin i użyć je do tworzenia obrazu, uczeń ćwiczy (trenuje)technikę ekstrakcji, wyobraźnię, zdolności manualne.
Potrzebne materiały i pomoce dydaktyczne
Materiały biurowe, pędzle, kuwety, przyprawy, materiał roślinny, ręczniki papierowe, folia, inne Przebieg zajęć Zajęcia obejmują trzy godziny lekcyjne, odbędą się w szklarni Wydziału Biologii i Biotechnologii, ul.Heweliusza 22
Plan zajęć:
-teoretyczne wprowadzenie (podział barwników roślinnych, rola w roślinie, wykorzystanie przez człowieka)
-ekstrakcja barwników z różnych materiałów roślinnych
-rozpuszczenie przypraw w wodzie
-tworzenie nowych barw przez łączenie ekstraktów lub zmianę odczynu środowiska
-tworzenie obrazów przy pomocy sporządzonych farb (na papierze umieszczonym na sztalugach) -wykonanie wzorników z otrzymanej palety barw
Polecana literatura do tematu do samodzielnego zgłębiania przez uczniów lub nauczycieli, jako opiekunów klasy:
- http://biuletynfarmacji.wum.edu.pl/1101Bolonkowska/Bolonkowska.html
- http://zielona.org/Barwniki_roslinne
