poniedziałek, 18 czerwca 2018

Co dla szkoł i uczniów? UMO 2.0


Nowa edycja, znacznie rozszerzona, uniwersytetu Młodego Odkrywcy 2.0 trwać będzie do końca marca 2020 roku. W tym czasie zaoferujemy:

Trzy cykle stacjonarnych zajęć na uczelni, realizowanych przez 3 kolejne semestry. Każdy cykl (najbliższy już od września 2018 roku) zawierać będzie: 6 warsztatów badawczych dla 6 grup w każdym semestrze (1 grupa - maksymalnie 10 uczniów),  dwa  spotkania dla wszystkich uczniów (inaugurujące i podsumowujące).

Dwa Obozy Naukowe Młodego Odkrywcy: stacjonarne zajęcia badawcze na terenie UWM. dla tych dzieci i młodzieży, którzy ze względów organizacyjnych nie mogą wziąć udziału w regularnej semestralnej ścieżce UMO, łącznie 30 U,

Otwarty kurs online z webinariami i wideokonsultacjami naukowców, realizowanymi przez 3 semestry dla uczniów realizujących projekty badawcze. Liczymy na udział co najmniej 100 uczniów z naszego województwa

Projekty badawcze z konsultacjami bezpośrednimi .i online dla uczniów, zakończone szkolnymi festiwalami nauki, w trakcie których uczniowie zaprezentują wyniki swoich badań społeczności lokalnej (kolegom, nauczycielom, rodzicom, przedstawicielom jednostek samorządu terytorialnego).

Dwa Uniwersyteckie festiwale Nauki (Noc Biologów) dla dzieci i ich rodziców, z warsztatami, wykładami i pokazami.

Kawiarnie Naukowe: 6 kawiarni po dwie każdym w semestrze.

poniedziałek, 4 czerwca 2018

Rusza Warmińsko-Mazurski Uniwersytet Młodego Odkrywcy 2.0

Warmińsko-Mazurski Uniwersytet Młodego Odkrywcy 2.0

Okres realizacji: 1.06.2018-31-03.2020


Krótki opis projektu
Projekt Warmińsko-Mazurski Uniwersytet Młodego Odkrywcy 2.0 będzie realizowany przez Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie (Lider) i ogólnopolską Fundację Centrum Edukacji Obywatelskiej (Partner) z wykorzystaniem doświadczeń sześciomiesięcznego programu Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego (UWM) z 2017 roku pod nazwą Warmińsko-Mazurski Uniwersytet Młodego Odkrywcy. Działania edukacyjne WMUMO 2.0 będą realizowane w cyklu semestralnym roku szkolnego i akademickiego przez 3 semestry: zimowy 2018/2019, letni 2018/2019, zimowy 2019/2020.

Celem głównym projektu, zgodnie z założeniami konkursu, jest opracowanie programów kształcenia i realizacja działań dydaktycznych dla dzieci i młodzieży w dwóch kategoriach wiekowych: 6-10 lat i 11-16, służących rozwijaniu u jego uczestników kompetencji pozwalających na rozbudzanie ich ciekawości poznawczej, stymulowania intelektualnego, aksjologicznego i społecznego, inspirowania do twórczego myślenia i rozwijania własnych pasji . Cele te osiągane będą poprzez stworzenie warunków do prowadzenia pozaszkolnych zajęć edukacyjnych i popularyzatorskich poprzez: cykliczne stacjonarne zajęcia badawcze, otwarty kurs online z webinariami i wideokonferencjami, uniwersyteckie i szkolne festiwale nauki oraz lokalne kawiarnie naukowe, bibliotekę online z wypracowanymi programami, scenariuszami i interaktywnymi materiałami edukacyjnymi.

Zakres tematyczny oraz metodologia Projektu umożliwią rozwój czterech kompetencji kluczowych i tzw. transversal skills niezbędnych na rynku pracy. Będą to: umiejętności matematyczno-przyrodnicze, umiejętność rozwiązywania problemów, umiejętność uczenia się i pracy zespołowej w kontekście środowiska pracy. Działania w projekcie zostały tak zaplanowane aby sprzyjały poznawaniu środowiska akademickiego i uczelni oraz integrowały lokalną społeczność wokół UWM.

Rekrutacja
Rekrutacja dzieci i młodzieży odbywać się będzie przez szkoły i nauczycieli. Informacje o zapisach umieszczone będą na blogu, grupie facebookowej (skupiającej współpracujących nauczycieli, funkcjonuje od początku 2017 r.), fanpage Projektu, regionalnych mediach jak również wysłane e-mailem do szkół (baza adresowa tworzona od kilku lat w ramach rozwijanej współpracy ze szkołami). W ankiecie zgłoszeniowej zawarta będzie zgoda rodziców na udział niepełnoletnich uczniów w projekcie oraz zgoda na przetwarzanie danych osobowych.


Kryteria wyborów szkół: pierwszeństwo tereny wiejskie i małych miasteczek (brane będzie pod uwagę miejsca zamieszkania uczniów oraz wyniki egzaminów gimnazjalnych z roku 2016 i 2017 - preferowane będą szkoły z gmin i powiatów o niższych wynikach z przedmiotów przyrodniczych), ankieta dotycząca uczniów niepełnosprawnych (pierwszeństwo dla szkół, w których rekrutacja obejmie także osoby niepełnosprawne), deklaracja szkół o zorganizowanym dowozie dzieci na UWM, wcześniejszy udział nauczycieli jako opiekunów szkolnych projektów badawczych, klubów młodego odkrywcy, deklaracja szkoły o zorganizowaniu szkolnego festiwalu nauki z udziałem przedstawicieli samorządów i rodziców. Rekrutacja obejmie także uczniów objętych nauczaniem domowym. Umożliwimy udział uczniów, zgłaszanych indywidualnie przez rodziców (z gmin, w których takiej rekrutacji nie podejmą się szkoły) - dla tych uczniów przewidziane są dwa obozy naukowe, pięciodniowe, na terenie UWM.

Cele projektu
Celem głównym Projektu, zgodnie z założeniami konkursu, jest rozwój oferty Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w zakresie realizacji trzeciej misji, jako forum aktywności społecznej poprzez opracowanie programów edukacyjnych i realizację działań edukacyjnych dla dzieci w 2 kategoriach wiekowych 6-10 i 11-16 lat (ponad 50% - ze środowisk wiejskich) służących rozwijaniu u jego uczestników kompetencji pozwalających na rozbudzanie ich ciekawości poznawczej, stymulowania intelektualnego, aksjologicznego i społecznego, inspirowania do twórczego myślenia i rozwijania własnych pasji, zapoznanie ze środowiskiem akademickim i uczelnią jako miejsca naukowego oglądu rzeczywistości, poprzez stworzenie warunków do prowadzenia pozaszkolnych zajęć edukacyjnych, popularyzatorskich, przy współpracy z ogólnopolską org. pozarządową od ponad 20 lat zajmującą się rozwijaniem kompetencji kluczowych uczniów odpowiadających potrzebom rynku pracy, gospodarki i społeczeństwa, niezbędnych do funkcjonowania w życiu zawodowym i społecznym.

Cele szczegółowe Projektu:
1) Podniesienie kompetencji uczenia się, pracy zespołowej, rozwiązywania problemów oraz kompetencji mat.-przyr. 610 uczestników w wieku 6-16 lat, poprzez uczestniczenie w działaniach edukacyjnych stacjonarnych (cyklicznych - Uniwersytet Młodego Odkrywcy (UMO) i jednorazowych: szkolne i uniwersyteckie festiwale nauki, Obóz Naukowy Młodego OdkrywcyKawiarnie Naukowe) oraz kursach edukacyjnych online (Laboratorium w Chmurze);

2) Podniesienie specjalistycznych kompetencji co najmniej 15 pracowników uczelni, współpracujących z uczelnią nauczycieli oraz pracowników NGO w zakresie stosowania strategii, metod i technik nauczania, służących rozwijaniu kompetencji uczenia się, pracy zespołowej, rozwiązywania problemów oraz raz kompetencji mat.-przyr. Poprzez wspólne opracowywanie metodologii oraz seminaria uczące; Doświadczenie i kompetencje kadry ma zapewnić trwałość projektu i podnoszenie kompetencji uczenia się uczniów w latach następnych.

3) Popularyzacja uczenia się przez doświadczenie wśród 1000 odbiorców pośrednich działań edukacyjnych dzieci w wieku 6-16 lat oraz ich rodziców, opiekunów i wychowawców poprzez udostępnienie otwartych zasobów (scenariuszy eksperymentów, festiwali naukowych, webinariów i wideokonferencji dobrych praktyk - udostępnionych w otwartych zasobach w formie Biblioteki Młodego Odkrywcy) osobom spoza Projektu;

4) Popularyzacja wśród jednostek samorządu terytorialnego z województwa warmińsko-mazurskiego działań edukacyjnych pozwalających na rozbudzanie ciekawości poznawczej, stymulowania intelektualnego, aksjologicznego i społecznego, inspirowania do twórczego myślenia i rozwijania własnych pasji oraz przygotowanie ich do tworzenie warunków do inicjowania pozaszkolnych zajęć naukowych poprzez konkurs na Kawiarnie Naukowe oraz szkolne festiwale nauki.

Zakres tematyczny oraz metodologia Projektu umożliwią rozwój czterech kompetencji kluczowych i tzw. transversal skills niezbędnych na rynku pracy. Będą to: umiejętności matematyczno-przyrodnicze, umiejętność rozwiązywania problemów, umiejętność uczenia się i pracy zespołowej w kontekście środowiska pracy. Działania w projekcie zostały tak zaplanowane by sprzyjały poznawaniu środowiska akademickiego i uczelni oraz integrowały lokalną społeczność wokół Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, oraz były nastawione na budowanie kapitału naukowego w młodym pokoleniu regionu Warmii i Mazur.

Opis projektu
Projekt realizowany jest w formalnym partnerstwie z ogólnopolską organizacją pozarządową - Centrum Edukacji Obywatelskiej, wybraną na drodze konkursu na partnera,  ogłoszonego w 22-12-2017, ze względu na wieloletnie ogólnopolskie i międzynarodowe doświadczenie w zakresie kształtowania kompetencji mat.-przyr., uczenia się i uczenia się we współpracy oraz rozwiązywania problemów a także ze względu na ścisłą współpracę Partnera z jednostkami samorządu w woj. warmińsko-mazurskim w zakresie planowania polityki oświatowej.

W ramach projektu prowadzone będą działania dydaktyczne zgodnie z następującymi założeniami:
1. Podniesienie kompetencji kluczowych oraz kształcenie tzw. transversal skills jest długotrwałym procesem, angażującym nie tylko ucznia, ale także nauczycieli, rodziców, samorząd terytorialny (w zakresie rozwoju polityki oświatowej). Dlatego też obok bezpośredniego wsparcia dzieci prowadzone będą poprzedzające i/lub towarzyszące działania edukacyjne, wspierające dorosłych w długofalowym i kompleksowym wspierania uczenia się uczniów (seminaria uczące, kawiarnie naukowe, festiwale nauki). Celem jest tworzenie efektywnego i długofalowego środowiska edukacyjnego, rozwijającego kompetencje kluczowe i kształcenie tzw. transversal skills.

2. Skuteczne uczenie się polega na połączeniu teorii z praktycznym zastosowaniem nowej wiedzy i umiejętności w praktyce i w czasie (z wykorzystaniem technologii cyfrowych) - dlatego uczniowie wezmą udział w cyklu interaktywnych kursów edukacyjnych stacjonarnych (Uniwersytet Młodego Odkrywcy) i online (Laboratorium w Chmurze, webinaria); jednorazowych festiwalach nauki; będą realizować i prezentować własne projekty badawcze, w tym także we własnym środowisku lokalnym.

3. Czynnikiem wpływającym na proces uczenia się jest praca w zespole i możliwość korzystania z wiedzy i doświadczeń osób, które mierzą się z podobnymi zadaniami dlatego też uczniowie w trakcie projektu będą przygotowywani do współpracy z rówieśnikami, a jednocześnie będą korzystać ze wsparcia naukowców z UWM, trenerów i moderatorów w zakresie planowania i realizacji projektów badawczych i prezentacji lokalnym społecznościom efektów swoich działań (m.in. poprzez otwarty kurs online).

4. Podnoszeniu efektywności uczenia się służy indywidualizacja nauczania rozumiana jako dostosowanie procesu nauczania do różnych możliwości uczniów. Działania edukacyjne zostaną dostosowane do odpowiedniego etapu rozwojowego i potrzeb edukacyjnych dzieci (m.in. poprzez zastosowanie różnorodnych metod i narzędzi służących indywidualizacji - np. ocenianie kształtujące, praca metodą projektu, kształcenie wyprzedzające, stosowanie nowoczesnych technologii, uczenie problemowe).

Wszystkie założenia Projektu realizowane będą w oparciu o:
1. ścisłą współpracę między Liderem i Partnerem Projektu: dzięki wymianie doświadczeń, zasobów i rozwiązań organizacyjnych możliwe będzie wzajemne uczenie się instytucji działających w różnych strukturach i obszarach. Współpraca Partnera zagwarantuje efekt synergii oraz upowszechnienie na skalę ogólnopolską efektów Projektu. Udział ekspertów z tych instytucji zapewni uczestnikom możliwość dostępu do aktualnej wiedzy, poznanie innowacyjnego podejścia do nauczania, dostęp do dobrych praktyk oraz specjalistyczne wsparcie;

2. zaangażowanie ekspertów, naukowców i trenerów posiadających doświadczenie zarówno w zakresie kształcenia dzieci, jak i dorosłych;

3. wypracowane dotychczas przez Lidera i Partnera rozwiązania organizacyjne i zasoby merytoryczne w zakresie organizacji działań edukacyjnych dla dzieci i Młodzieży.

Adresat projektu
Projekt adresowany jest do dzieci i młodzieży (6-16 lat), z woj. warmińsko-mazurskiego, głównie ze szkół wiejskich i z małych miejscowości. Środowiska te są defaworyzowane w dostępie do ośrodków naukowych i mają mniejsze możliwości spotkania naukowców (ich wyobrażenia o nauce i pracy naukowców opierają się głównie na stereotypach telewizyjnych i popkulturowych). Wyniki egzaminów gimnazjalnych z 2016 i 2017 r. (dane okręgowej komisji egzaminacyjnej) wyraźnie wskazują niższe wyniki szkół i uczniów z terenów wiejskich w porównaniu do miejskich (wieś - średnia 43%, miasta 51%), zwłaszcza dużych (Olsztyn, Elbląg). W 2016 r. egzamin wskazał również umiejętności, które gimnazjaliści opanowali słabiej, m.in. planowania doświadczenia, w wyniku którego można otrzymać określoną substancję (chemia). W 2017 matura w woj. warm.-mazurskim poszła najgorzej w skali Polski (na tym samym miejscu uplasowało się tylko województwo zachodniopomorskie). 

W projekcie weźmie udział co najmniej 50% uczniów z terenów wiejskich. Uczestniczyć będą nie tylko najlepsi uczniowie, ale i przeciętni, łącznie z niepełnosprawnymi (udział 2% uczniów). Dotychczasowe doświadczenie Lidera z realizacji festiwali naukowych (Olsztyńskie Dni Nauki i Sztuki, Noc Biologów, Dzień Roślin, Wypożycz sobie naukowca) oraz projektu Warmińsko-Mazurski Uniwersytet Młodego Odkrywcy (półroczny projekt zrealizowany w 2017 r.) wskazują, że jednorazowy udział młodzieży w pojedynczych zajęciach na uczelni jest zbyt krótkotrwały, by osiągać pożądane efekty edukacyjne (kompetencje kluczowe). Aby zapewnić trwałość i kontynuację wsparcia przewidziane są cykle zajęć, obozy naukowe na terenie uczelni, jak również wsparcie online z konsultacjami i materiałami edukacyjnymi. Z przeprowadzonych ankiet (za zakończenie w/w projektu) wynika, że długotrwałe efekty edukacyjne wśród uczniów możemy osiągnąć także poprzez zaangażowanie nauczycieli, rodziców i lokalnych samorządów, do których część działań pośrednich jest także kierowana. W ankietach zajęcia na uczelni wysoko zostały ocenione zarówno przez uczniów jak i nauczycieli oraz rodziców.

Od 7 lat w czasie trwania festiwali naukowych: Nocy Biologów oraz Olsztyńskich Dni Nauki (zajęcia bezpłatne w uniwersyteckich laboratoriach), analizowaliśmy miejscowości, z których przyjeżdżają uczniowie z nauczycielami na otwarte zajęcia. Przyjęta koncepcja preferencji dla szkół z terenów wiejskich i małych miasteczek w grancie Warmińsko-Mazurski Uniwersytet Młodego Odkrywcy w pełni się sprawdziła, co wynika z przeprowadzonych ankiet ewaluacyjnych (na zakończenie projektu Warminsko-Mazurski Uniwersytet Młodego Odkrywcy, 2017 r.), ankiety anonimowe), jak i rozmów z nauczycielami.


Zasadniczą barierą indywidualnego udziału młodzieży w uniwersyteckich festiwalach nauki jest brak możliwości dojazdu. Zorganizowany, szkolny dojazd znacząco usuwa tę barierę. W czasie wizyt w szkołach wiejskich w ramach zajęć w akcji "Wypożycz sobie naukowca" w wielu szkołach (poza Olsztynem) pracownicy naukowi zauważyli słabe wyposażenie aparaturowe, co utrudnia naukę przedmiotów przyrodniczych. Zorganizowany udział w zajęciach na uczelni ułatwia dzieciom ze środowisk defaworyzowanych z naukowcami. Dodatkową formą usuwania tych barier będą 2 tygodniowe obozy naukowe na UWM oraz wykorzystanie kontaktu internetowego. Z rozmów z nauczycielami, biorącymi udział we wcześniejszych projektach edukacyjnych, wynika że potrzebują stałego wsparcia metodycznego i trwałej współpracy ze środowiskiem naukowym. Obecność naukowców (z wykładami lub warsztatami) na szkolnych uroczystościach (np. festiwal nauki) zwiększa motywację uczniów w dalszych samodzielnych eksperymentach i uczeniu się przedmiotów przyrodniczych.



dr hab. Stanisław Czachorowski, prof UWM

Katedra Ekologii i Ochrony Środowiska, Wydział Biologii i Biotechnologii, UWM w Olsztynie
Plac Łódzki 3, 10-727 Olsztyn
Adres e-mail stanislaw.czachorowski@uwm.edu.pl

czwartek, 31 maja 2018

Kamishibai w terenie. Pomysły na zajęcia przyrodnicze


Mowa była jedną z ważniejszych innowacji ewolucyjnych człowieka, spajającą grupę i budującą poczucie wspólnoty. Człowiek od samego swojego początku lubi opowieści – lubi słuchać i opowiadać. Nie zmieniła tego ani telewizja ani Internet ani smartfony. Kamishibai to teatrzyk ilustracji, metoda opowiadania wywodząca się ze średniowiecznej Japonii, a obecnie przeżywa renesans w edukacji. W nauczaniu ważne jest to, aby nauczyciel sam był zainteresowany odkrywaniem świata przyrody. Ale ile lat można fascynować się wprowadzaniem literki O? Aby utrzymać emocjonalny zapał i przeciwdziałać wypaleniu zawodowemu warto od czasu do czasu zrobić coś nowego.

Podczas webinarium (7 czerwca 2018 18:00), uczestnicy dowiedzą się jak ważne jest to, aby nauczyciel sam był zafascynowany odkrywaniem świata przyrody, dostępnego w każdym miejscu, nawet w mieście i na trawniku. Poznają nowe zastosowania bajki kamishibai w edukacji przyrodniczej. Wysłuchają bajki o motylku cytrynku latolistku, dowiedzą się jak wykorzystać gotowe zestawy lub samodzielnie narysować lub namalować ilustracje.

Webinarium poprowadzi: dr hab. Stanisław Czachorowski, prof. UWM, biolog, ekolog i entomolog zatrudniony w Katedrze Ekologii i Ochrony Środowiska, na Wydziale Biologii i Biotechnologii, UWM w Olsztynie. Popularyzator nauki i blogger. Zajmuje się edukacją pozaformalną w różnorodnych formach. Organizator i koordynator Olsztyńskich Dni Nauki, Europejskiej Nocy Naukowców w Olsztynie, Nocy Biologów, Warmińsko-Mazurskiego Uniwersytetu Młodego Odkrywcy. Eksperymentuje z grywalizacją (gamifikacja), nauczaniem metodą projektu, notowaniem wizualnym (myślografia), kamishibai, grami dydaktycznymi oraz wykorzystaniem nowych technologii w edukacji pozaformalnej. Hobbystycznie maluje butelki, stare dachówki oraz kamienie (tematyka związana jest z lokalną bioróżnorodnością). Więcej na e-portfolio: https://czachorowski1963.blogspot.com/


Rejestracja i więcej informacji: https://1klasa.szkolazklasa.org.pl/

Webinarium jest bezpłatne, wymagana jest tylko rejestracja. Formularz znajduje się TUTAJ. Liczba miejsc ograniczona!
Jak dołączyć do spotkania https://www.youtube.com/watch?v=N5fp1G4BuZ4

Organizator
Centrum Edukacji Obywatelskiej


środa, 30 maja 2018

Warmińsko-Mazurski Uniwersytet Młodego Odkrywcy 2017



Uniwersytet Młodego Odkrywcy - to nowa inicjatywa Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Jej celem jest popularyzacja dokonań polskich naukowców wśród różnych grup społecznych i dotarcie z atrakcyjną formą edukacji do obszarów wykluczonych.

W projekcie uczestniczy Wydział Biologii i Biotechhnologii UWM w Olsztynie.



Projekt finansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Warmińsko-Mazurski Uniwersytet Młodego Odkrywcy 

Zasadniczym celem projektu jest popularyzacja wiedzy przyrodniczej i budowanie kapitału naukowego wśród młodzieży z woj. warmińsko-mazurskiego oraz wzmocnienie istniejących (i powołanie nowych) Klubów Młodego Odkrywcy, poprzez bliski i bezpośredni kontakt z naukowcami i udział w zajęciach, odbywających się w laboratoriach uniwersyteckich.

Drugim istotnym celem będzie również wypracowanie modelu trwałej współpracy naukowców z UWM z młodzieżą szkolną a w efekcie nauczycielami wokół Klubów Młodego Odkrywcy oraz znaczące wzmocnienie istniejącej już sieci Klubów Młodego Odkrywcy w woj. warmińsko-mazurskim.

Zajęcia odbywać się będą w małych grupach (do 10 osób), w laboratoriach naukowych i salach Wydziału Biologii i Biotechnologii UWM w Olsztynie. Prowadzone będą przez aktywnych naukowców, mających doświadczanie w pracy z dziećmi i młodzieżą szkolną. Tematycznie nawiązywać będą do aktualnych i rzeczywistych problemów naukowych lub wpisane będą w fabułę historycznych odkryć naukowych.

Cykl zajęć będzie ukazywał cały proces naukowy: od hipotezy, eksperymentów i obserwacji, aż po wyciąganie wniosków, pisanie sprawozdań oraz udział w szkolnej konferencji naukowej (komunikowanie rezultatów badań). Koncepcja dydaktyczna oparta jest na modelu edukacji cyklicznej D. Kolba, podkreślającej rolę subiektywnego doświadczenia w procesie uczenia się (wiedza tworzona jest przez transformację doświadczenia): doświadczenie - obserwacja i refleksja - abstrakcyjna konceptualizacja - aktywne eksperymentowanie - działanie (zrób coś, pomyśl o tym, wyciągnij wnioski, zrób to inaczej). Takie podejście dobrze wpisuje się w metodę, stosowaną w Klubach Młodego Odkrywcy: obserwacja – dyskusja – eksperyment – wiedza – działanie. Duże znaczenie będzie miał bezpośredni i wielopłaszczyznowy kontakt z naukowcami (prowadzenie zajęć, konsultacje poza zajęciami, spotkania w szkole) aby młodzież mogła budować sobie realistyczne wyobrażenie o pracy naukowca. W ten sposób będzie wspierane budowanie kapitału naukowego wśród dzieci i młodzieży szkolnej.

Zajęcia adresowane są do uczniów ze szkoły podstawowej i gimnazjum (wiek 6-16 lat), głównie z okolic Olsztyna (szkoły wiejskie i z małych miejscowości). Środowiska te są w defaworyzowane w dostępie do ośrodków naukowych i mają mniejsze możliwości spotkania naukowców (wyobrażenia o nauce i pracy naukowców opierają się głównie o stereotypy telewizyjne i popkulturowe).

Łącznie w projekcie weźmie udział 70-90 (liczba uzależniona jest od liczebności klas, które zgłoszą się do projektu oraz możliwości zorganizowanego transportu do Olsztyna) dzieci z różnych grup wiekowych, w tym z przedziału wiekowego 6-12 oraz 13-16 lat.

Szkoły zainteresowane udziałem proszone są o kontakt (adres niżej). Wszystkie zajęcia są bezpłatne. Szkoła jednak musi się zobowiązać do zorganizowania bezpiecznego dojazdu dzieci i młodzieży na zajęcia oraz zorganizowania na zakończenie szkolnego festiwalu nauki. Liczba miejsc jest niestety ograniczona.

Zajęcia odbywać się będą w małych grupach laboratoryjnych, liczących do 10 osób (przewidzianych jest zaledwie kilka wykładów dla większej grupy, w tym uroczysta inauguracja i zakończenie zajęć). Program zajęć przewidziany jest dla 8-10 grup uczniowskich i tematycznie dostosowany będzie do wieku i zainteresowań młodzieży. Część zajęć zrealizowana zostanie w oparciu o proste przyrządy badawcze lub proste obserwacje terenowe - co umożliwi kontynuację i samodzielne poszukiwania w warunkach domowych i szkolnych (pod merytoryczną opieką naukowców).

Zajęcia odbywać się będą co dwa tygodnie przez cały semestr (łącznie 8 spotkań laboratoryjnych), od lutego do czerwca. Przewidziany czas trwania pojedynczego spotkania 2-3 h dydaktyczne (optymalny czas na realizację zajęć o charakterze laboratoryjnym i badawczym, niektóre zajęcia zaplanowane na 2 h, inne na 3 h dydaktyczne - uzależnione jest to od specyfiki zaplanowanego eksperymentu). Zajęcia dotyczyć będą tematyki biologicznej i przyrodniczej.

Cykl zajęć, trwających cały semestr na terenie uczelni, rozpocznie się uroczystą inauguracją, wzorowaną na inauguracji akademickiej. Cykl zajęć zakończy się przygotowaniem sprawozdań (raportów z badań), które uczniowie przedstawia w formie referatów i pokazów na szkolnych mini piknikach naukowych. W rezultacie efektem oddziaływania objęci zostaną także uczniowie z macierzystych szkół (co najmniej czterech różnych szkół) jak i ich rodzice oraz przedstawiciele samorządu. Zajęcia odbywać się będą w formie warsztatowej i laboratoryjnej, wykłady będą nieliczne (jedynie kilka rozpoczynających zwarty tematycznie cykl wykładów, wliczając uroczystą inaugurację i zakończenie zajęć z rozdaniem dyplomów). Odbywać się będę w salach i laboratoriach Wydziału Biologii i Biotechnologii UWM w Olsztynie.

Tematyka zajęć laboratoryjnych i terenowych (do wyboru, dla różnych grup wiekowych):

• Nauka w puszce (warsztaty dotyczące metody badawczej);

• Budowa i właściwości fizykochemiczne białek;

• „Zacznij od chemii” (warsztaty laboratoryjne dotyczące chemii analitycznej, nieorganicznej i organicznej);

• Bez drobnoustrojów ani rusz (laboratorium mikrobiologiczne);

• Mikroby w naszej kuchni;

• Zakładamy MikroZoo ;

• Świat w kropli wody (organizmy jednokomórkowe środowiska wodnego);

• Biolog molekularny - współczesny Sherlock Holmes;

• Czy wiesz co jesz (ćwiczenia laboratoryjne dotyczące codziennego pożywienia);

• Czy można zobaczyć DNA;

• Ile chromosomów mają zwierzęta?;

• Od komórki do organizmu wielokomórkowego;

• Jak szybko poruszają się owady;

• Czym się różni żaba od ropuchy;

• Czy bąk i trzmiel to te same gatunki;

• Czym różną się ryby żyjące przy dnie, w toni wodnej i żyjące przy powierzchni?;

• Przeciwciała - współczesne narzędzia w badaniach tajemnic mózgu;

• Tajniki techniki histologicznej;

• Wpływ czynników środowiska na organizm i funkcjonowanie człowieka

• Pyłki kwiatowe i zarodniki grzybów jako miarki do mierzenia obiektów mikroskopowych;

• Geometria wzrostu korzenia, ćwiczenia;

• Światło - źródło życia (ćwiczenia laboratoryjne dotyczące fotosyntezy i fluorescencji);

• Grzyby do zadań specjalnych -  wiem co jem

• Co mówią nam porosty (warsztaty laboratoryjne i zajęcia terenowe);

• Co kryje powierzchnia liści (warsztaty, różne formy grzybów);

• Malowanie roślinami (zajęcia laboratoryjne, ekstrakcja barwników roślinnych);

• Mnożenie roślin (zajęcia laboratoryjne);

•  Pyłki kwiatowe i zarodniki grzybów jako miarki do mierzenia obiektów mikroskopowych

• Barwy komórek roślinnych (ćwiczenia z mikroskopem);

• Charakterystyka ekologiczna jeziora (zajęcia terenowe i laboratoryjne, bezkręgowce);

• Wpływ czynników atmosferycznych na aktywność ruchową owadów;

• Obiad podano czyli co ptakom najlepiej smakuje zimą (zajęcia terenowe);

• Jak i dokąd lecą ptaki (zajęcia terenowe).

• Fascynujący świat pijawek

Równolegle z zajęciami uruchomione będą nowe Kluby Młodego Odkrywcy (w ramach projektu, kierowanego przez Centrum Nauki Kopernik w Warszawie: www.kmo.org.pl). Członkami Klubu będą uczniowie uczestniczący w zajęciach, natomiast opiekunami tych klubów będą pracownicy naukowcy UWM, prowadzący zajęcia w ramach projektu. Do udziału i pracy w tych klubach (KMO) zaproszeni zostaną także nauczyciele ze szkół objętych projektem oraz inni uczniowie. W ramach istniejącej platformy internetowej KMO odbywać się będą konsultacje uczniów z naukowcami prowadzącymi zajęcia. Zakładamy, że zainicjowane KMO będą aktywne także po zakończeniu projektu, wraz z udziałem naukowców w roli opiekunów klubów i współpracujących z nauczycielami.

Pracownicy Wydziału Biologii i Biotechnologii przygotują i udostępnią na platformie www.kmo.org.pl kilka scenariuszy zajęć o charakterze badawczym (możliwych do wykonania w warunkach domowych i szkolnych). Scenariusze zajęć udostępnione będą na wolnej licencji (Creative Commons), co ułatwi ich wykorzystanie w dowolnych KMO.

Nową i autorską formą konsultacji będzie zorganizowanie „żywej biblioteki naukowej”. Pomysł nawiązuje do społecznych projektów „żywej biblioteki”, zainicjowanych w Holandii i od niedawna funkcjonujących w Polsce. W odróżnieniu od pierwotnego pomysłu na pierwszy plan wysunięta będzie nauka i naukowcy.

„Żywa biblioteka naukowa” to spotkanie z naukowcem w formie konsultacji i rozmowy na określony temat (wiążący się ze specjalnością naukowca ale rozmowa przebiegać będzie w formie popularnonaukowej). Tak jak do biblioteki przychodzi się „spotkać” z książką, i poznać jej zawartość, tak można będzie spotkać się z wiedzą w formie pytań i rozmowy z konkretnym naukowcem. Przygotowany zostanie „katalog książek tytułami” - tj. zestaw tematów popularnonaukowych w powiązaniu z konkretnymi osobami (autor i tytuł „książki”). W dwu wyznaczonych, weekendowych terminach uczniowie wraz z rodzicami (lub opiekunem ze szkoły) będą mogli przyjść do takiej „biblioteki” i w formie swobodnej rozmowy (zaproponowane będą przykładowe 3 pytania, które będzie można zadać w czasie konsultacji a jednocześnie ułatwią nawiązanie dyskusji). Aby ułatwić udział młodzieży mieszkającej poza Olsztynem, „żywa biblioteka” zorganizowana zostanie także w formie wideokonferencji (z wykorzystaniem dostępnych narzędzi na portalach społecznościowych, Skype, Facebook itd.). Wideo konsultacje przeznaczone będą dla Klubów Młodego Odkrywcy ale także z możliwością udziału dowolnych, chętnych uczniów z woj. warmińsko-mazurskiego (także tych, nie biorących bezpośredniego udziału w cyklu zajęć laboratoryjnych).


Pod koniec cyklu zajęć zorganizowane zostaną szkolne mini-festiwale nauki (szkolna konferencja naukowa), w czasie których uczestniczący w projekcie uczniowie zaprezentują na forum szkoły rezultaty swoich badań, obserwacji, eksperymentów. W konferencji szkolnej brał będzie udział naukowiec (Wydziału Biologii i Biotechnologii UWM w Olsztynie) z wykładem otwierającym. Tematyka części zajęć, realizowanych w ramach projektu, w popularnej i przystępnej formie opisywana będzie na blogu wydziałowym także  (http://biologiaolsztyn.blogspot.com/) oraz blogu olsztyńskiej kawiarni naukowej (http://copernicanum.blogspot.com/). Autorami tekstów będą naukowcy oraz uczniowie (prace napisane pod opieką nauczyciela i/lub naukowca).

Informacje o samym projekcie, idei Klubów Młodego Odkrywcy, możliwości udziału w „żywej bibliotece naukowej” upowszechniane będą na w/w blogach, Facebooku, Google + oraz w lokalnych i regionalnych mediach (celem jest przybliżenie zarówno samej pracy naukowca i sylwetki zawodu jak i upowszechnienie edukacji pozaformalnej, realizowanej w Klubach Młodego Odkrywcy).


Kontakt i zgłoszenia:

dr hab. Stanisław Czachorowski, prof UWM

Katedra Ekologii i Ochrony Środowiska, Wydział Biologii i Biotechnologii, UWM w Olsztynie

Plac Łódzki 3, 10-727 Olsztyn

Adres e-mail stanislaw.czachorowski@uwm.edu.pl

relacja z inauguracji:

piątek, 25 maja 2018

Konkurs Nauka dla Ciebie

Zapraszamy wszystkie szkoły podstawowe i klasy drugie gimnazjalne do udziału w wyjątkowym, ogólnopolskim konkursie, którego przedmiotem jest przygotowanie i realizacja edukacyjnego projektu badawczego.
Czekamy na drużyny złożone z dwójki nauczycieli  i nieograniczonej liczby uczniów.
W konkursie przewidziano  nagrody finansowe, a także udział w gali finałowej, zwiedzanie Warszawy oraz Centrum Nauki Kopernik dla dzieci ze zwycięskich szkół. Na Wasze zgłoszenia czekamy do 11 czerwca.
Więcej informacji ➡️ www.naukadlaciebie.gov.pl
Zgłoszenia do konkursu ➡️ http://www.kopernik.org.pl/dla-nauczycieli/naukobus/konkurs/

Jeśli jesteś nauczycielem i chcesz zacząć stosować metodę naukową w pracy z uczniami, a także samodzielnie tworzyć pomoce edukacyjne, weź udział w konkursie „Nauka dla Ciebie”.

Jak zacząć? Zarejestruj się i weź udział w 4 seminariach online przygotowanych przez osoby związane z Centrum Nauki Kopernik. Materiały te dostarczą Ci wiedzy, jak stworzyć konspekt edukacyjnego projektu badawczego. Napisz konspekt i powalcz o udział w Letniej Szkole Prototypowania. To tygodniowy cykl bezpłatnych warsztatów organizowanych przez Centrum Nauki Kopernik.

Autorzy najlepszych projektów otrzymają również nagrody finansowe oraz dwudniową wycieczkę do Warszawy, obejmującą zwiedzanie Centrum Nauki Kopernik, spacer z przewodnikiem po Starówce i udział w finałowej gali konkursu.

Aby wziąć udział w konkursie, należy do 11 czerwca 2018 r. wypełnić formularz zgłoszeniowy zamieszczony na stronie www.naukadlaciebie.gov.pl w zakładce „konkurs Nauka dla Ciebie”.

Czym jest projekt badawczy?

Źródło: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego

wtorek, 15 maja 2018

Siódme urodziny Superbelfrów


Nikt nie jest prorokiem we własnym kraju, dlatego o czwartych urodzinach grupy facebookowej Superbelfrzy RP nie powiedzieli w TVN, nie wspomnieli w TVP 1, nie poruszyli tej kwestii w Polsacie, nawet Onet milczy jak zaklęty. Na szczęście prasa zagraniczna nie zapomniała i donosi dzisiaj o radosnej nowinie, tzn. o tym, że 15 maja mija dokładnie 4 lata, od kiedy Superbelfrzy RP zmieniają polską edukację! Wszystkiego najlepszego dla wszystkich obecnych oraz byłych członków grupy, ba nawet dla przyszłych Superbelfrów i Superbelfrzyc RP :)

(zdjęcie dzięki uprzejmości Marcina Polaka, który trzyma rękę na pulsie, poszukując edukacyjnych nowinek z całego świata)

Superbelfrzy

Czy pamiętacie, że dziś właśnie są 7 urodziny Superbelfrów? Wszystkiego najlepszego dla Ojca Dyrektora i każdego/ każdej z Was z osobna. To zdjęcie sprzed 3 lat. Tyle mniej więcej jestem w grupie i bardzo się cieszę, że jeszcze tu jestem, bo mam świadomość, że moja aktywność znacznie spadła. Ściskam Was i na zdrowie!

Dorota Uchwat-Zaród

piątek, 13 kwietnia 2018

Kontynuacja czyli Warmińsko-Mazurski Uniwersytet Młodego Odkrywcy 2.0

Złożyliśmy wniosek  na Warmińsko-Mazurski Uniwersytet Młodego Odkrywcy 2.0, w ramach programu PO WER i przeszliśmy do drugiego etapu rekrutacji. Zatem szansa na realizacje jest już większa. Jeśli negocjacje zakończa się sukcesem to już w czerwcu 2018 ogłosimy rekrutację szkół i uczniów.

Projekt Warmińsko-Mazurski Uniwersytet Młodego Odkrywcy 2.0 będzie realizowany przez Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie (Lider) i ogólnopolską Fundację Centrum Edukacji Obywatelskiej (Partner) z wykorzystaniem doświadczeń sześciomiesięcznego programu Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego (UWM) z 2017 roku pod nazwą Warmińsko-Mazurski Uniwersytet Młodego Odkrywcy.

Działania edukacyjne WMUMO 2.0 będą realizowane w cyklu semestralnym roku szkolnego i akademickiego przez 3 semestry: zimowy 2018/2019, letni 2018/2019, zimowy 2019/2020.

Celem głównym projektu, zgodnie z założeniami konkursu, jest opracowanie programów kształcenia i realizacja działań dydaktycznych dla dzieci i młodzieży w dwóch kategoriach wiekowych: 6-10 lat i 11-16 służących rozwijaniu u jego uczestników kompetencji pozwalających na rozbudzanie ich ciekawości poznawczej, stymulowania intelektualnego, aksjologicznego i społecznego, inspirowania do twórczego myślenia i rozwijania własnych pasji poprzez stworzenie warunków do prowadzenia pozaszkolnych zajęć edukacyjnych i popularyzatorskich poprzez:

  • cykliczne stacjonarne zajęcia badawcze, 
  • otwarty kurs online z webinariami i wideokonferencjami, 
  • uniwersyteckie i szkolne festiwale nauki 
  • oraz lokalne kawiarnie naukowe, 
  • bibliotekę online z wypracowanymi programami, scenariuszami i interaktywnymi materiałami edukacyjnymi. 
Zakres tematyczny oraz metodologia Projektu umożliwią rozwój czterech kompetencji kluczowych i tzw. transversal skills niezbędnych na rynku pracy. Będą to: umiejętności mat.-przyr., umiejętność rozwiązywania problemów, umiejętność uczenia się i pracy zespołowej w kontekście środowiska pracy. Działania w projekcie zostały tak zaplanowane by sprzyjały poznawaniu środowiska akademickiego i uczelni oraz integrowały lokalną społeczność wokół Uniwersytety Warmińsko-Mazurskiego.

Celem głównym Projektu, zgodnie z założeniami konkursu, jest rozwój oferty Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w zakresie realizacji trzeciej misji, jako forum aktywności społecznej poprzez opracowanie programów edukacyjnych i realizację działań edukacyjnych dla dzieci w 2 kategoriach wiekowych 6-10 i 11-16 lat (ponad 50% - ze środowisk wiejskich) służących rozwijaniu u jego uczestników kompetencji pozwalających na rozbudzanie ich ciekawości poznawczej, stymulowania intelektualnego, aksjologicznego i społecznego, inspirowania do twórczego myślenia i rozwijania własnych pasji, zapoznanie ze środowiskiem akademickim i uczelnią jako miejsca naukowego oglądu rzeczywistości, poprzez stworzenie warunków do prowadzenia pozaszkolnych zajęć edukacyjnych, popularyzatorskich, przy współpracy z ogólnopolską org. pozarządową od ponad 20 lat zajmującą się rozwijaniem kompetencji kluczowych uczniów odpowiadających potrzebom rynku pracy, gospodarki i społeczeństwa, niezbędnych do funkcjonowania w życiu zawodowym i społecznym.

Stanisław Czachorowski

c.d.n.

wtorek, 10 kwietnia 2018

Laboratorium w szufladzie - zoologia

Laboratorium w szufladzie. Zoologia - książka polecana przez blog Profesorskie Gadanie.

Autor: Marta Trzeciak
ISBN 978-83-01-19861-9, Wyd. Naukowe PWN, 2018

Literatura popularnonaukowa

Słowa kluczowe: zoologia, zwierzęta, laboratorium, doświadczenia, biologia, eksperymenty, fauna, dla dzieci, dla młodzieży, hobby, popularnonaukowe

Laboratorium w szufladzie. Zoologia to prezentacja ekscytującego świata zwierząt. Czy kiedykolwiek zastanawialiście się:

  • jak to możliwe, że kurczak oddycha wewnątrz jajka,
  • dlaczego krowy ciągle coś przeżuwają,
  • czy koty są „lewołape” lub „prawołape”,
  • jaki jest ulubiony kolor pszczoły, 
  • czy koń jest dobry w zagadkach pamięciowych, 
  • co zniechęca mrówki, 
  • jak działa serce ssaków? Jeśli tak, przestańcie się dalej zastanawiać i zamiast tego przeprowadźcie serię doświadczeń! 
Autorka Laboratorium w szufladzie. Zoologia poprowadzi Was przez fascynujący świat zwierząt, zachęci do eksperymentowania, a także sprawi, że choć przez chwilę poczujecie – jak to jest być dżdżownicą, rybą, żółwiem, kotem, pszczołą, psem, a nawet – stonogą. A zatem – do dzieła! 

Laboratorium w szufladzie to cykl książek przeznaczonych dla osób ciekawych świata, pasjonatów, hobbystów, a przede wszystkim praktyków. Czytelnicy znajdą w nich wiele inspiracji do własnych doświadczeń i eksperymentów. Wszystkie książki z tej serii są bogato ilustrowane materiałami graficznymi i zdjęciami. Każdy poruszony temat zawiera wyczerpujący, praktyczny opis zjawiska, doświadczenia, przyrządu czy aktywności. Autorzy nie stronią od wejścia na poziom wyższy, niż tylko popularne ujęcie tematu. To zamierzona prowokacja intelektualna. Pogłębione ujęcie pozwala poczuć smak eksperymentu, doświadczyć radości poznawania i odkrywania różnorodności świata oraz stojącej wobec niego – twórczej wyobraźni.

W ramach serii Laboratorium w szufladzie do pory ukazały się:

  • Anatomia człowieka 
  • Biologia 
  • Matematyka 
  • Chemia 
  • Fizyka 
  • Optyka 
  • Modelarstwo i robotyka 
  • Elektrotechnika, elektronika, miernictwo 
Marta Trzeciak - lekarz weterynarii. Prowadzi warsztaty z kreatywności m. in. na Uniwersytecie Trzeciego Wieku, w bibliotekach (Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku, w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Słupsku, Miejskiej Bibliotece Publicznej w Sopocie) oraz w instytutach kultury miejskiej (m. in. Instytut Kultury Miejskiej w Gdańsku). Pracuje jako autor (w ramach umowy wydawniczej) w Wydawnictwie Kobiecym. Pracuje nad doktoratem w ramach studiów doktoranckich Life Sciences and Mathematics Interdisciplinary Doctoral Studies (Międzyuczelniany Wydział Biotechnologii Uniwersytetu Gdańskiego i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego), obecnie ma przerwę w badaniach – zajmuje się pięciomiesięczną córeczką.

środa, 28 marca 2018

Kolejna książka z serii "Laboratorium w szufladzie" - Anatomia Człowieka

"Laboratorium w szufladzie. Anatomia człowieka" autorstwa Zasława Adamaszka to kolejna pozycja przydatna nauczycielom, rodzicom i uczniom, wydana przez Wydawnictwo Naukowe PWN.

Anatomia człowieka wydaje się trudną dziedzina do samodzielnego eksperymentowania. W połączeniu z majsterkowaniem czyli prostym i samodzielnym wykonaniem modeli poznawanie anatomii człowieka i zrozumienie działania różnych narządów staje się proste. I fascynujące. Sam jestem zaskoczony.

Słowa kluczowe: układ kostny (szkieletowy), układ mięśniowy, układ pokarmowy, układ wydalniczy, układ rozrodczy, układ krwionośny, układ dokrewny (wewnątrzwydzielniczy), układ limfatyczny (chłonny), układ oddechowy, układ nerwowy, laboratorium, doświadczenia, dla dzieci, dla młodzieży, hobby, popularnonaukowe

Laboratorium w szufladzie. Anatomia człowieka to książka, dzięki której samodzielnie można odkrywać jak fascynujący, niezwykły i tajemniczy jest ludzki organizm. Miliardy neuronów układu nerwowego, tysiące kilometrów naczyń krwionośnych, setki metrów powierzchni sorpcyjnych w jelitach i płucach. Nasze serce pompuje cysterny krwi, a więzadła są mocniejsze niż powłoki kamizelek kuloodpornych. Gdzie to wszystko się mieści i jak działa fascynująca maszyneria, którą co dzień widzimy w lustrze - nasze ciało? Czy można zrobić własne domowe laboratorium anatomiczne? W co je wyposażyć? Z czego skonstruować wyrywacz kłamstw, fonokardiograf, dermatoskop i transiluminator? Te egzotycznie brzmiące słowa to nazwy przyrządów, które pomagają poznawać tajniki naszych organizmów. Możemy je badać bezpiecznie w domowym lub szkolnym laboratorium. Przy okazji wyposażyć się też we własnoręcznie zbudowane modele anatomiczne. Odkryć, jak działa wspaniała biochemiczna maszyneria, jaką są nasze ciała!

Laboratorium w szufladzie to cykl książek przeznaczonych dla osób ciekawych świata, pasjonatów, hobbystów, a przede wszystkim praktyków. Czytelnicy znajdą w nich wiele inspiracji do doświadczeń i eksperymentów. Wszystkie książki z tej serii są bogato ilustrowane materiałami graficznymi i zdjęciami. Każdy poruszony temat zawiera wyczerpujący, praktyczny opis zjawiska, doświadczenia, przyrządu czy aktywności. Autorzy nie stronią od wejścia na poziom wyższy, niż tylko popularne ujęcie tematu. To zamierzona prowokacja intelektualna. Pogłębione ujęcie pozwala poczuć smak eksperymentu, doświadczyć radości poznawania i odkrywania różnorodności świata oraz stojącej wobec niego – twórczej wyobraźni.

Do tej pory w cyklu Laboratorium w szufladzie ukazały się także (o niektórych juz pisaliśmy na tym blogu a o kolejnych napiszemy niebawem):

  • Zoologia
  • Biologia
  • Matematyka
  • Chemia
  • Fizyka 
  • Optyka
  • Modelarstwo i robotyka 
  • Elektrotechnika, elektronika, miernictwo 


Informacja o autorze: Jest elektronikiem z powołania. Chciał też neurochirurgiem. Może zaskakujące jest połączenie tych dwóch dziedzin? Współczesne osiągnięcia medycyny pokazują, że ten mariaż właśnie ma miejsce. Na przykład ślimakowe implanty słuchu lub sterowane cyfrowo protezy narządów ruchu. Zasław Adamaszek został jednak przy elektronice, a medyczne zainteresowania zawiodły go do Instytutu Biocybernetyki i Inżynierii Biomedycznej. Praca tam była dekadą ogromnej, naukowej przygody. Później, samodzielnie już, konstruował i produkował urządzenia elektroniczne wspomagające słuch i wzrok. Zawodowy zwrot związał jego losy z Centrum Nauki Kopernik, które miał przyjemność przez sześć lat współtworzyć. Tak do dwóch pasji: elektroniki i medycyny dołączyła trzecia - popularyzacja nauki. Jej efektem jest "Laboratorium w szufladzie".

Książkę poleca m.in. blog Profesorskie Gadanie.

Życzę miłej lektury i udanych eksperymentów

Stanisław Czachorowski

sobota, 24 marca 2018

Fizyka - kolejna pozycja w serii Laboratorium w szufladzie


Dla tych, co lubią samodzielnie eksperymentować, jak rwniez dla nauczycielli można polecić kolejną z książek. Tym razem  jest to "Laboratorium w szufladzie – fizyka”, autorstwa Bogdana Janusa i Jacka Błoniarza-Łuczaka, wydana przez PWN w 2016 roku.

Laboratorium w szufladzie to cykl książek przeznaczonych dla osób ciekawych świata, pasjonatów, hobbystów, a przede wszystkim praktyków. Czytelnicy znajdą w nich wiele inspiracji do doświadczeń i eksperymentów. Wszystkie książki z tej serii są bogato ilustrowane materiałami graficznymi i zdjęciami. Każdy poruszony temat zawiera wyczerpujący, praktyczny opis zjawiska, doświadczenia, przyrządu czy aktywności. Autorzy nie stronią od wejścia na poziom wyższy, niż tylko popularne ujęcie tematu. To zamierzona prowokacja intelektualna. Pogłębione ujęcie pozwala poczuć smak eksperymentu, doświadczyć radości poznawania i odkrywania różnorodności świata oraz stojącej wobec niego – twórczej wyobraźni.

Więcej o tej książce: https://profesorskiegadanie.blogspot.com/2018/03/laboratorium-w-szufladzie-fizyka.html

Wcześniej pisałem o Biologii i Chemii, wydanych w tej serii.

Stanisław Czachorowski

środa, 28 lutego 2018

Otwarte Laboratorium 2017 - czyli coś dla licealistów


Pod koniec ubiegłego roku złożyliśmy wniosek na grant do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa wyższego w ramach upowszechniania nauki. Czekamy na wyniki konkursu. Jeśli decyzja będzie pozytywna, to będziemy mieli mało czasu na nabór chętnych szkół i uczniów z liceów. Zaglądajcie więc na nasz było by być szybko i dobrze poinformowanym.



Planowany termin: 1.04.2017 – 30.06.2017 r.


Otwarte Laboratorium 2017 ma na celu upowszechnianie wiedzy z zakresu nauk biologicznych, promocję nauki, w szczególności nauk biologicznych, z podkreśleniem wartości aplikacyjnej, wśród społeczeństwa województwa warmińsko-mazurskiego a poprzez internet także całego kraju. Jest również promocją uczelni oraz instytucji zajmujących się przyrodą w regionie jak również podkreśleniem znaczenia nauk biologicznych w rozwoju gospodarczym (biogospodarka). Pokazywane będą także przykłady współpracy nauki i gospodarki w zakresie nauk biologicznych.

Zasięg regionalny: woj. warmińsko-mazurskie oraz północne powiaty woj. mazowieckiego. Poprzez internet z przekazem docierać będziemy znacznie szerzej. Analiza odwiedzić stron internetowych w latach ubiegłych wskazuje, że treści upowszechniające naukę, realizowane przez Wydział Biologii i Biotechnologii, docierają do odbiorów z całej Polski a także z różnych miejsc świata (najpewniej Polonia).

W ofercie merytorycznej Otwartego Laboratorium przeważają aktywizujące formy edukacji, tj. warsztaty i pokazy, wykłady stanowią tylko uzupełnienie. Dodatkowe konsultacje dla uczniów odbywać się będę w formie internetowych wideokonferencji. Podsumowanie zadania odbędzie się w formie konferencji młodych naukowców, w czasie której uczniowie przedstawią własne referaty, stanowiące podsumowanie ich udziału w zajęciach oraz ich osobistych zainteresowań biologicznych. W warstwie koncepcji dydaktycznej w największym stopniu projekt nawiązuje do edukacji pozaformalnej oraz kształcenia ustawicznego.


Konkurs dla licealistów i cykl zajęć pt. „Otwarte laboratorium 2017” to rozszerzona i pogłębiona forma upowszechniania osiągnięć nauk biologicznych, w formie popularnonaukowej,  adresowana do młodzieży licealnej z woj. warmińsko-mazurskiego. Cykl otwartych wykładów realizowanych w różnych szkołach regionu oraz zajęcia laboratoryjne, odbywające się w laboratoriach uniwersyteckich podsumowane  będę konferencja młodych naukowców, w czasie której uczniowie przedstawią relacje z uczestnictwa w przedsięwzięciu w formie referatów naukowych.  Wydział Biologii i Biotechnologii od lat realizuje różne formy upowszechniania nauki w formie pikników naukowych (m.in. Noc Biologów, udział w Olsztyńskich Dniach Nauki) oraz dłuższych akcji skierowanych do młodzieży szkolnej (np. „wypożycz sobie naukowca,,). Brakowało aktywizującej oferty skierowanej do młodzieży licealnej.  Zaplanowano 10 wykładów wyjazdowych, 20 zajęć laboratoryjnych, co najmniej 5 webinariów (konsultacje w formie wideokonferencji) oraz podsumowująca konferencje młodych naukowców dla młodzieży z całego województwa. 


Warsztaty Otwarte Laboratorium mają na celu przekazanie wiedzy biologicznej oraz wyników prowadzonych na UWM badań naukowych  na różnych poziomach - od podstawowych wiadomości przyrodniczych do zagadnień problematycznych, nurtujących współczesną biologię i biotechnologię. Aktywizujące metody i forma konkursu ma zwiększyć efektywność upowszechniania nauki.

Planowany program

Wykłady wyjazdowe do szkół
(Do wyboru):

1.       Ekspertyzy przyrodnicze w „służbie” ochrony przyrody ,
2. Chruściki – podwodni konstruktorzy domków z jedwabiu i ze złota
3. Bioróżnorodność i biotechnologia czyli o maści czarownic do latania i leśnych tulipanach
4. Nowe niebezpieczne choroby pasożytnicze
5. Czy grzyby potrzebne są roślinom? – rzecz o mikoryzie
6. Leptyna – hormon o wielu obliczach
7. Reakcje zwierząt na temperaturę otoczenia
8. Porosty i ludzie
9. Różnorodność świata grzybów
10. Czy grzyby mają płeć? - czyli o rozmnażaniu
11. Grzyby zagrażające zdrowiu człowieka
12. Rezerwuary grzybów potencjalnie chorobotwórczych dla człowieka
13. Czy oddychamy tylko tlenem? - rzecz o grzybach w powietrzu
14. Biolog molekularny – współczesny Sherlock Holmes
15. Czy każdy chemik jest dobrym kucharzem?
16. Rozdział barwników liści metodą chromatografii TLC
17. Biopaliwa- nadzieje i ograniczenia
18. Trawy – niepozorni zwycięzcy
19. Tajemnice Antarktyki (dr Paweł Loro),
20. Rośliny inwazyjne – wrogowie czy sprzymierzeńcy?
21. Podwodny świat jezior - znaczenie roślin w ekosystemach wodnych
22. Rośliny „przestępcze” - charakterystyka rodzin psiankowatych i selerowatych
23. Relikty glacjalne we florze Polski północno-wschodniej ,
24. Co w trawie piszczy czyli pospolite i chronione gatunki w naszym otoczeniu
25. Makrobezkręgowce siedlisk wodnych
26. Wybiera się sójka za morze czyli dokąd odlatują ptaki
27. Ważki - fascynująca grupa owadów

Warsztaty i zajęcia laboratoryjne na terenie Uniwersytetu (do wyboru dla uczestników)

1.      Neurony – komórki o wielu obliczach
2. Pracownia histologiczna
3. Przeciwciała w laboratorium
4. Czy ananas odchudza a ziemniaki tuczą?
5. Jak funkcjonuje roślina
6. Jak "czytać" rośliny
7. Poznajemy owady wodne
8. Siedliska wodne i ich mieszkańcy
9. Ptaki miejskie
10. Biotechnologia-roślinne kultury tkankowe ,miejsce- pracownia roślinnych kultur in vitro
11. Kolory życia -identyfikacja barwników roślinnych, miejsce-szklarnia Wydziału Biologii i
12. Fotosynteza – klucz życia
13. Przygotowanie materiału biologicznego do badania w transmisyjnym mikroskopie elektronowym (TME)
14. Analizy chromatograficzne roślin
15. Biotechnologia - roślinne kultury tkankowe
16. Biolog molekularny – współczesny Sherlock Holmes
17. Czy wiesz co jesz?
18. Typy plech grzybów
19. Grzyby mikroskopowe powodujące choroby roślin
20. Porosty jako bioindykatory stanu środowiska
21. Odkryj bogaty świat grzybów
22. Tajemniczy świat pijawek
23. Świat w kropli wody (pierwotniaki)
24. Od komórki do organizmu wielokomórkowego
25. Co mama w genach dała?
26. Poznaj grzyby wielkoowocnikowe najbliższych okolic

Stanisław Czachorowski

poniedziałek, 26 lutego 2018

Oferta dla słuchaczy uniwersytetów trzeciego wieku

Półtora tysiąca słuchaczy z 13 uniwersytetów trzeciego wieku województwa warmińsko-mazurskiego będzie się kształcić dzięki Uniwersytetowi Warmińsko-Mazurskiemu.
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozstrzygnęło konkurs na wsparcie uniwersytetów trzeciego wieku. Trafiło na niego 49 wniosków, spośród których wybrało 20 najlepszych. W pierwszej czwórce znalazł się Uniwersytet Warmińsko-Mazurski. Otrzyma 339 tys. zł dofinansowania. Na co dokładnie UWM przeznaczy te pieniądze?
Na organizację zajęć edukacyjnych (warsztatów i wykładów) skierowanych do  słuchaczy 13 uniwersytetów trzeciego wieku z województwa warmińsko-mazurskiego. Zajęcia poprowadzą pracownicy UWM, w Kortowie, jak i w siedzibach uniwersytetów trzeciego wieku. Łącznie projekt obejmie około 1.500 słuchaczy. Pierwsze zajęcia rozpoczną się już 15 marca b.r. Poruszane tematy (zgodne z preferencjami przyszłych słuchaczy) będą związane m.in. ze zdrowiem i życiem człowieka, ogrodnictwem i rolnictwem, prawidłowymi relacjami z młodszym pokoleniem (np. wnukami), sprawami finansowymi i domowego budżetu.
Realizacja projektu umożliwi zbliżenie środowiska akademickiego do słuchaczy UTW z Olsztyna i regionu (zarówno w wymiarze indywidualnym, jak i zbiorowym), popularyzację wiedzy na temat odkryć naukowych w codziennym życiu.
Aktywna współpraca obu stron przyczyni się do wsparcia solidarności międzypokoleniowej, a także będzie pomocna w procesie przystosowywania się osób starszych do wymagań współczesnego świata (m.in. poprzez samodzielne poszukiwanie odpowiedzi na polu nauki).
Projekt zakończy konferencja 18 października 2018 roku.  Koordynatorem projektu jest prof. Stefan Smoczyński, pełnomocnik rektora UWM ds. uniwersytetów trzeciego wieku.
jbp